HDF (Gemofiltrasiýa) näme?
5 ýyllap dowamly gemodializ alan 62 ýaşly jenap Wang 6 aýlap güýçli umumy gyjyndyrmadan (gijelerine has erbet) we wagtal-wagtal dyz agyrylaryndan ejir çekýärdi. Onuň alamatlary yzygiderli dializ bilen az-kem gowulaşdy we gözegçilikde PTH ýokarlandy. Ilki başda lukmanlaryň maslahat beren HDF-niň çylşyrymly prosesine ikirjiňlenip, ony synap görmäge razy boldy. Birnäçe seansdan soň, onuň gyjyndyrmasy peseldi, ol gowy uklady, dializ bilen baglanyşykly baş aýlanmasy we myşsalaryň dartgynmagy ep-esli azaldy we onuň ruhy ýagdaýy gowulaşdy. Indi ol bejergini beýleki dializ hassalaryna maslahat bermek üçin başlangyç görkezýär: "Dializiň bu täzelenen görnüşi hakykatdanam tapawut döredýär!"
01 HDF näme?(Gemofiltrasiýa）？
Ýönekeý söz bilen aýdylanda,HDF gemodializ (HD) we gemofiltrasiýanyň utgaşmasydyrOl kiçi molekulýar maddalary (meselem, moçewina, kreatinin) arassalamakda HD-niň esasy funksiýasyny saklaýar we şol bir wagtyň özünde filtrasiýa prosesini goşýar. Sagdyn böwrek ýaly, ol orta we uly toksinleri (meselem, β2-mikroglobulin, paratiroid gormony) has köp arassalamak üçin basyş gradientini ulanýar.
02 HDF-iň esasy artykmaçlyklary bilen deňeşdirilendedäp bolandializ
Dializiň uzak wagtlap dowam edýän hassalary üçin orta we uly molekulaly toksinleriň toplanmagy deriniň gyjyndyrmasynyň, süňk agyrylarynyň we ýürek-damar problemalarynyň esasy sebäbidir. HDF-iň esasy artykmaçlygy hut şu meselä gönükdirilendir:
(1) Zäherleri toplumlaýyn aýyrmak
Kiçi molekulaly toksinleri (karbamid kreatinin) we arassalamagy kyn orta/uly molekulalary (β2-mikroglobulin, PTH) aýyrýar, böwrek osteopatiýasyny we deriniň gyjyndyrylmagyny azaldýar.
（2） Has rahat bejeriş tejribesi
Suwuklygyň ornuny tutýan goşmaça serişde elektrolit we suwuklyk deňagramlylygyny durnuklaşdyrýar, gipotoniýanyň, baş aýlanmasynyň, myşsalaryň agyrylarynyň we dializden soňky ýadawlygyň töwekgelçiligini azaldýar.
(3) Uzak möhletli möhüm peýdalar
HDF-iň yzygiderli berilmegi iýmitlenmegi, ukynyň hilini we ýürek-damar saglygyny gowulandyrýar, şeýle hem uzak möhletli dializ alýan näsaglaryň umumy ýaşaýyş hilini ýokarlandyrýar.
03 HDF-ni saýlamak üçin haýsy böwrek hassalary amatly?
- Gaýtalanýan deri gyjyndyrmasy, süňk agyrylary ýa-da bogunlarda rahatsyzlyk ýaly dializ bilen baglanyşykly aýdyň kynçylyklary ýüze çykan näsaglar.
- Adaty gemodializ bilen gözegçilikde saklamak kyn bolan paratiroid gormonynyň (PTH) derejesi yzygiderli ýokarlanýan näsaglar.
-
Dializ wagtynda köplenç gipotoniýa ýa-da myşsalaryň agyrysy ýaly rahatsyzlyk duýýan näsaglar.
- Bejergini has-da gowulandyrmaga we uzak möhletli gaýraüzülmeleriň töwekgelçiligini azaltmaga umyt baglaýan näsaglar.
HDF terapiýasynyň laýyklygy hassanyň anyk ýagdaýyna we laboratoriýa barlaglarynyň netijelerine esaslanyp, hünärmen lukman tarapyndan hemmetaraplaýyn bahalandyrylmaly. Özbaşdak karar kabul etmek maslahat berilmeýär.
04 HDF-den geçende hassalar nämelere üns bermeli?
(1). Goşmaça taýýarlyk gerek dälHDF-iň bejeriş prosesi we ponksiýa usuly, esasan, adaty gemodializ bilen birmeňzeşdir. Näsaglaryň goşmaça operasiýalary öwrenmegine zerurlyk ýok, şeýle hem dializ ýygylygyny üýtgetmeli däl (adatça hepdede 3 gezek).
(2). Antikoagulýasiýa we çalşyryjy suwuklyga üns beriň
Bejergi wagtynda gan laxtalanmagynyň öňüni almak üçin antikoagulýantlar (meselem, pes molekulýar agramly geparin) ulanylýar. Gan akma meýilli näsaglar lukmanlaryna öňünden habar bermelidirler.Çalşyryjy suwuklyk steril we hassahana tarapyndan birmeňzeş taýýarlanýar, şonuň üçin onuň howpsuzlygy doly kepillendirilýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 15-nji ýanwary
